BAKI.08.09.2003.MEDİA-PRESS: Amerikada çıxan Time jurnalında dərc edilən sosioloji sorğunun nəticələrinə görə, amerikanların yalnız 38 faizi hesab edir ki, 2004-cü ilin prezident seçkilərində Coc Buşun və demokrat partiyasından başqa bir namizədin rəqabət aparacağı təqdirdə, demokratların nümayəndəsi qalib gələcəkdir. Eyni halda rəyi soruşulanların 41 faizi istənilən halda Corc Buşun namizədliyi əleyhinə səs verəcək. İndiki respublikaçı prezidenti amerikanların yalnız 29 faizi müdafiə etməyə hazırdır.
Sorğu göstərib ki, Demokrat partiyası nümayəndələri və prezidentliyə potensial namizədlər arasında senatorlar Con Kerri (lehinə 16%), Co Liberman (13%) və Vermont ştatının sabiq qubernatoru Hovard Din (11%) liderlik edirlər. Con Kerri və Corc Buş rəqib olarlarsa, rəyi soruşulanların 42 faizi demokratların nümayəndəsinə, 51 faizi isə Buşun namizədliyinə səs verərdi. Sosioloji sorğu ABŞ-ın 1000 vətəndaşı arasında keçirilib və təşkilatçıların dediyinə görə, nəticələrdə yanlışlıq 3,1 faizdən çox deyil.
CNN teleşirkətinin və "USA TODAY" qəzetinin sifarişi ilə Gellap institunun apardığı sosioloji sorğuya görə, indiki halda ameikanların 51 faizi Corc Buşun lehinə səs verər, 39 faizi isə demokrat partiyasının nümayəndəsini seçərdi.
Sorğunun nəticəsinə görə, amerikanların İraqda qalmasını istəyənlərin sayı son bir ayda azalmayıb. "Sizcə İndi, əsas mübarizənin arxada qaldığı bir vaxtda, ABŞ-ın İraqda işləri necə gedir?" sualına rəyi soruşulanların təqribən 50 faizi: "yaxşı" cavabını verib. Halbuki, aprelin axırlarında bu rəqəm 86 faizə yaxın idi.
Bəllidir ki, ABŞ avqustun axırlarında heç də xoşa gəlməyən bir həddi keçib: Onun İraqda müharibə qurtarandan sonra verdiyi itkiləri döyüş əməliyyatları gedişində həlak olanların sayını üstələyib. Bu faktın ABŞ-ın ziyanına olmasına baxmayaraq, ölkə sakinlərinin 63 faizi hələ də hesab edir ki, İraqı işğal etmək lazım idi (iyunun axılarında belə fikirləşənlərin sayı 7 faiz az idi).
O ki, qaldı İraqda olan amerikan hərbi kontingentinin taleyinə, sorğu iştirakçılarının 36 faizi onların orada qalmasını məqbul sayır, 15 faizi isə hətta gücləndirilməsini istəyir. Qalan respondentlər isə başqa cür fikirləşirlər. Onların üçdə biri amerikan işğal korpusunun sayının azaldılmasının, yaxud da tamamilə çıxarılmasının (14%) tərəfdarıdır.
İraqda kütləvi qırğın silahının heç bir izinin tapılmadığına və İraqa müdaxilənin əsl niyyəti barədə dünya mətbuatında mənfi rəylərə baxmayraraq, ABŞ-ın ictimai fikri yenə də hesab edir ki, İraqa qarşı hərbi əməliyyat və beynəlxalq terrorizmlə mübarizə qarşılıqlı əlaqəlidir. Sorğu iştirakçılarının 57 faizi əmindir ki, İraq əməliyyatı 11 sentyabr hadisələrindən sonra başlamış terrorizmlə mübarizə məcrasında keçirilib. Lakin 41% bunun əksini iddia edərək deyib ki, İraqa müdaxilə-müstəqil hərbi əməliyyatdır.
Bu baxımdan aydın olur ki, ABŞ-da məqsədyönlü təsirə məruz qalan kütləvi şüur prezident Buşun İraqdakı hərəkətlərini kifayət qədər yüksək qiymətləndirir. Gellap institutu sosioloqlarının məlumatına görə, onun hərəkətlərini bəyənənlərin sayı yayda çox az dəyişib və iyul ayı ilə müqayisədə cəmi 3 bənd düşərək, 57% təşkil edib. Maraqlıdır ki, dövlət başçısına belə loyal münasibət ABŞ-ın strategiyasına kifayət qədər tənqidi yanaşma fonunda qeydə alınıb. Rəyi soruşulanların çoxu (54%) Buş hökümətinin İraqda aydın planının olmadığını deyib. Başqa sözlə desək, kütləvi şüur Buşa etimad göstərir, ancaq onun komandasını tənqid edir. Görünür, Vaşinqton İraqda necə davranırsa-davransın, bu amil hələlik prezidentin nüfuzuna xələl gətirmir.
"USA TODAY" yazır ki, iqtisadiyyat məsələləri indiki hökümətin "ahilles dabanı" (ən zəif yeri) olaraq qalır. Ölkə sakinlərinin 52 faizi prezidentin iqtisadi siyasətini mənfi, 45 faizi isə müsbət qiymətləndirir.
Bununla belə, Washington Monthly jurnalının təşəbbüsü ilə ABŞ-da keçirilən daha bir sosioloji sorğunun nəticələri maraqlı qanunauyğunluğu aşkar edib. Sorğu iştirakçıları son 4 prezidentdən hansının (ata və oğul Buşların, Klinton və Reyqanın) dediklərinin həqiqətə daha az uyğun olduğunu 5-ballıq sistemlə qiymətləndirməli idilər. Nəticə gözlənilən kimi oldu: oğul Buş ölkənin ən başlıca yalançısı sayıldı. Şərəfli ikinci yeri peşəkar artist Ronald Reyqan tutur. Ondan sonra- ata Buş və sonda Bill Klinton gəlirlər.
Prezidentin dediyi sözlərdən ən yalanı kimi aşağıdakı ibarələr seçilib: "Britaniya hökümətinə məlum olub ki, Səddam Hüseyn Nigeriyada böyük miqdarda uran almaq istəyib" və "Biz kütləvi qırğın silahı tapmışıq" (bu ibarəni Buş 2003-cü ilin mayında deyib). Bəli, mübahisə etməyə dəyməz: ABŞ-ın indiki lideri səsləndirilmiş bədii uydurmanın kəmiyyət və keyfiyyətinə görə, şəksiz liderdir.
Peşəkar artist Ronald Reyqan 1986-cı ildə: "Biz girovları silaha dəyişməmişik" deməklə yalan satmışdı. İran fədailərinin ələ keçirdikləri girovları Amerika məhz silah verərək geri ala bilib. Bunun belə olduğu aşkarlananda, Reyqan əsla utanıb-qızarmadan: "bir neçə ay öncə mən amerikanlara demişdim ki, girovlarımızı silah verib geri almamışıq. Bu gün də qəlbim mənə deyir ki, bu, həqiqətdir. Ancaq faktlar və dəlillər isə mənə deyir ki, yox, bu, belə deyil". Elə həmin Ronald Reyqan ağacların ətraf mühitə avtomobillərdən daha çox ziyan vurduğunu deməklə, ictimaiyyəti mat-məəttəl qoymuşdu.
Ata Buş da bir vaxt seçicilər qarşısında and içmişdi ki, vergiləri artırmayacaq. Amma sonradan- rahatca artırdı. Bill Klinton da bir dəfə, amma yaxşıca, yalan söyləyib. Hamı onun Monika Levinski ilə öz əlaqəsini necə dandığını, üstəlik konstitutisiyaya əl basıb and içməsini xatırlayır.
Nə deyə bilərik-günahsız adam yoxdur. İnsanların çoxu vaxtaşırı yalan satır. Bəzilərinin yalanı üzə çıxarılır. Əbəs demirlər ki, bir var yalan, bir var ağ yalan, bir də var statistika.